Noong unang panahon, sa gitna ng luntiang kagubatan ng Laguna, may isang misteryosong diwata na naninirahan sa Bundok Makiling. Siya ay si Maria Makiling, isang nilalang na may taglay na pambihirang kagandahan at kabutihan. Ang kanyang presensya ay nararamdaman sa bawat simoy ng hangin at sa bawat pagdaloy ng malinaw na batis sa bundok.
Si Maria ay kilala bilang tagapangalaga ng kalikasan. Sa kanyang paglalakad sa kagubatan, ang mga nalalantang halaman ay muling sumisigla at ang mga sugatang hayop ay gumagaling. Madalas siyang magpakita sa mga taong nangangailangan, nag-iiwan ng mga prutas, gulay, at kung minsan ay mga gintong alahas sa pintuan ng mga maralitang taganayon na may busilak na puso.
Ngunit hindi lahat ng tao ay marunong magpahalaga sa kanyang mga biyaya. Dumating ang isang sakim na datu na nagngangalang Datu Rey. Dahil sa kanyang kasakiman sa yaman, walang habas niyang pinutol ang mga puno sa bundok at hinuli ang mga hayop nang walang pakundangan. Hindi siya nakinig sa mga babala ng mga taganayon na igalang ang tahanan ng diwata.
Isang gabi, habang nagpapatuloy ang pagkasira ng kagubatan, nagpakita si Maria Makiling sa harap ni Datu Rey. Ang kanyang mukha ay hindi na puno ng ngiti kundi ng matinding galit. Sa isang kumpas ng kanyang kamay, ang mga punong pinutol ni Datu Rey ay muling tumubo at ang kanyang mga nakaw na yaman ay naging mga tuyong dahon.
Simula noon, hindi na muling nagpakita si Maria Makiling sa mga tao. Gayunpaman, naniniwala pa rin ang mga taganayon na siya ay patuloy na nagbabantay sa bundok. Ang kanyang kwento ay nagsisilbing paalala na ang kalikasan ay isang sagradong yaman na dapat ingatan at hindi dapat abusuhin ng sinuman.
