Noong unang panahon, sa isang mataas at luntiang bundok sa lalawigan ng Laguna, may naninirahang isang napakagandang diwata na nagngangalang Maria Makiling. Siya ay kilala sa kanyang mahabang itim na buhok, mapungay na mga mata, at balat na kasing kinis ng porselana. Si Maria ang nagsisilbing tagapangalaga ng lahat ng mga hayop at halaman sa naturang bundok.
Kilala si Maria sa pagiging mapagbigay at matulungin sa mga tao sa paanan ng bundok. Madalas siyang magpanggap na isang matandang babae o isang simpleng magbubukid upang subukin ang kabutihan ng mga tao. Ang mga taong nagpapakita ng kagandahang-loob sa kanya ay madalas niyang bigyan ng mga luya na sa kalaunan, pagdating ng mga tao sa kanilang bahay, ay nagiging purong ginto.
Subalit, sa paglipas ng panahon, nagbago ang ugali ng mga tao. Naging sakim sila at nagsimulang abusuhin ang mga likas na yaman ng bundok. Pinapatay nila ang mga hayop nang walang habas at pinuputol ang mga puno nang walang pakundangan. Maging ang mga gamit na ipinahihiram ni Maria sa kanila ay hindi na nila ibinabalik o kaya naman ay sinisira nila.
Dahil sa labis na kalungkutan at galit sa paglapastangan ng mga tao sa kanyang tahanan, nagpasya si Maria na magtago. Hindi na siya nagpakita pa sa mga taganayon at itinigil na niya ang pagbibigay ng anumang tulong o biyaya. Mula noon, ang Bundok Makiling ay madalas nang mabalot ng makapal na hamog, na ayon sa marami ay tanda ng proteksyon ni Maria laban sa mga mapang-abusong tao.
Bagama't hindi na siya nakikita sa kanyang pisikal na anyo, naniniwala pa rin ang marami na nananatili si Maria Makiling sa loob ng kagubatan. Ang kanyang espiritu ay patuloy na nagbabantay sa kalikasan, isang paalala na ang bawat biyaya mula sa mundo ay dapat nating pahalagahan at huwag abusuhin.