Noong unang panahon sa isang liblib na baryo, may isang lalaking nagngangalang Tiko na kilala sa kanyang bilis tumakbo at pagiging mapagmalaki. Dahil sa kanyang bilis, madalas niyang pinagtatawanan ang mga hayop at kapwa tao na mabagal kumilos.
Isang araw, hinamon ni Tiko ang isang matandang ermitanyo na nagpapahinga sa ilalim ng malaking puno ng Balete. Hindi alam ni Tiko na ang matanda ay isang makapangyarihang diwata na nagbabalat-kayo lamang. Sa sobrang kayabangan, sinabihan ni Tiko ang matanda na mas mabilis pa siya kaysa sa pinakamabilis na kabayo sa mundo at wala itong silbi sa kagubatan.
Dahil sa kanyang kawalan ng galang at labis na kapalaluan, pinarusahan siya ng diwata. Sinabi ng matanda na dahil mas pinahahalagahan niya ang bilis ng hayop kaysa sa kabutihan ng loob, tuluyan na siyang magiging bahagi ng mga nilalang na kanyang ipinagyayabang.
Unti-unting nagbago ang anyo ni Tiko; ang kanyang ulo ay naging ulo ng kabayo, ang kanyang mga binti ay humaba nang labis, at ang kanyang mga paa ay naging matitigas na kuko. Mula noon, siya ay tinawag na Tikbalang.
Si Tiko, na isa nang Tikbalang, ay nanirahan sa mga madidilim na kagubatan at sinasabing nanliligaw ng mga manlalakbay bilang parusa sa kanyang dating gawi. Hanggang ngayon, pinaniniwalaang kailangang baligtarin ang damit upang hindi maligaw kapag nakatagpo ng isang Tikbalang sa gubat.