Noong unang panahon sa isang payapang nayon malapit sa paanan ng kagubatan, may naninirahang mag-ina—si Aling Tinang at ang kanyang anak na si Ogoy. Maagang pumanaw ang ama ng tahanan kung kaya't mag-isang itinaguyod ng butihing ina ang anak sa pamamagitan ng pagtatanim at pagtatrabaho sa bukid.
Sa kabila ng labis na pagmamahal at pag-aaruga ng ina, lumaking tamad, matakaw, at sutil si Ogoy. Habang nagpapakapagod si Aling Tinang sa ilalim ng init ng araw, si Ogoy naman ay walang ginawa kundi maglaro, kumain nang labis, at mag-aksaya ng oras sa paggala kasama ang mga kalaro nang walang pakialam sa gawaing-bahay.
Isang hapon, inabot ng malakas na buhos ng ulan si Aling Tinang habang naglalakad pauwi mula sa malayong bukid. Dahil sa matinding pagod at lamig, nanghina ang kanyang katawan at kinabukasan ay naratay siya sa higaan dala ng mataas na lagnat.
Nang magising si Ogoy, una niyang hinanap ang pagkain sa halip na alamin ang kalagayan ng kanyang maysakit na ina. Nang makitang walang nakahandang pagkain sa dulang, nagdabog ang bata at humingi ng maiinit na kanin at ulam sa inang halos hindi na makabangon sa banig.
Pinakiusapan ni Aling Tinang ang anak na mag-init ng sabaw at magsaing kahit kaunti dahil nanginginig ang kanyang buong katawan. Subalit sa halip na tumulong, nagreklamo pa si Ogoy, nagsinungaling na marami raw siyang gagawin sa labas, at pilit na kinuha ang natitirang kanin-lamig sa palayok upang ubusin nang mag-isa.
Nang maubos ang pagkain, mabilis na tumayo si Ogoy at akmang tatakbo palabas ng bahay upang muling makipaglaro nang hindi man lang binibigyan ng tubig o gamot ang kanyang ina. Sa sandaling iyon, napuno ng matinding hinanakit at hinagpis ang dibdib ni Aling Tinang dahil sa kawalan ng malasakit at labis na katigasan ng ulo ng kanyang anak.
Sa tindi ng sama ng loob, nanginginig na dinampot ng ina ang isang lumang kahoy na sandok sa tabi ng palayok at inihagis ito sa direksyon ng papalabas na si Ogoy. Tumama ang hawakan ng sandok sa likod ng bata, malapit sa kanyang balakang, at doon ay mahigpit na dumikit na para bang naging bahagi ng kanyang sariling katawan.
Isang himala ang sumunod na naganap: ang hawakan ng sandok ay naging isang mahaba at mabalahibong buntot, habang ang buong katawan ni Ogoy ay binalot ng makapal at kulay-tsokolateng balahibo. Nagbago ang hubog ng kanyang mukha at mga kamay, nawalan siya ng kakayahang magsalita, at pawang kakaibang ingay na lamang ang kanyang naibulalas.
Natakot si Ogoy sa kanyang bagong anyo kaya't nagmamadali siyang tumalon sa bintana, umakyat sa pinakamalapit na sanga, at nagpalipat-lipat sa mga baging ng mga puno sa kagubatan. Umiiyak man at tinatawag ni Aling Tinang ang anak mula sa pinto, hindi na muling nakabalik si Ogoy sa pagiging tao, at mula sa kanyang pangalan ay tinawag siyang 'unggoy' na pinagmulan ng kanilang lahi.
