Noong unang panahon, bago pa man dumating ang mga dayuhan sa ating kapuluan, may isang makapangyarihang ibon na tinatawag na Itotoro. Ayon sa alamat ng sarimanok, ang ibong ito ay may kakambal na si Inikadowa, at sila ang nagsisilbing gabay ng mga tao sa kanilang mga ritwal at pang-araw-araw na pamumuhay. Ang mga Maranaw ay naniniwala na ang ibong ito ay may taglay na mahiwagang kapangyarihan na nag-uugnay sa mundo ng mga tao at sa daigdig ng mga espiritu.
Ang alamat ng sarimanok full story ay nagsimula sa isang panaginip ng isang matandang datu. Sa kanyang panaginip, nakakita siya ng isang ibon na may mga pakpak na kasing-kulay ng bahaghari at may hawak na isda sa kanyang tuka. Ang ibong ito ay hindi ordinaryong hayop; ito ay simbolo ng yaman, karangalan, at kagandahan na nais ipamana ng mga ninuno sa kanilang mga susunod na henerasyon.
Sinasabi sa ang alamat ng sarimanok (20) na ang pangalang Sarimanok ay nagmula sa salitang 'sari' na ang ibig sabihin ay makulay na damit, at 'manok' na tumutukoy sa ibon. Dahil sa angking ganda nito, ginawa itong inspirasyon ng mga manlililok at manunulat sa Lanao del Sur. Ang bawat disenyo ng sarimanok ay puno ng mga scroll at motif na sumasalamin sa masining na kultura ng mga Maranaw.
Sa isa pang bersyon ng alamat ng sarimanok full story (10), sinasabing ang ibon ay nagmula sa langit at bumaba sa lupa upang magdala ng mensahe ng kapayapaan. Ang bawat pagtilaok nito ay pinaniniwalaang nagbibigay ng babala o pag-asa sa mga tao. Ito ang dahilan kung bakit ang sarimanok ay itinuturing na sagradong simbolo sa kanilang arkitektura at mga dekorasyon.
Ang pagiging tanyag ng sarimanok ay hindi lamang dahil sa kanyang hitsura kundi dahil sa lalim ng kahulugan nito sa kasaysayan. Ang mga Maranaw ay nagpapakita ng kanilang paggalang sa ibong ito sa pamamagitan ng paglalagay nito sa mga torogan o bahay ng mga maharlika. Ito ay nagsisilbing bantay at tagapangalaga ng kanilang tahanan laban sa masasamang espiritu.
Hanggang sa kasalukuyan, ang alamat ng sarimanok ay patuloy na nagbibigay ng inspirasyon sa mga Pilipino. Ang makulay na ibon ay nananatiling tatak ng ating pagkakakilanlan at pagiging malikhain. Sa bawat pagtingin natin sa imahe ng sarimanok, naaalala natin ang yaman ng ating sinaunang panitikan at ang ganda ng ating mga katutubong tradisyon.