Noong unang panahon sa isang tahimik na nayon sa paanan ng bundok, may nanirahang isang ulilang batang lalaki na nagngangalang Pusa. Kilala si Pusa ng lahat ng kanayon dahil sa kaniyang pambihirang liksi sa pag-akyat sa mga puno, tahimik na mga yabag, at matatalas na mga mata na nakakakita kahit sa gitna ng dilim. Kahit mahiyain at hindi palakibo, busilak ang kaniyang puso at laging handang tumulong sa sinumang nangangailangan.
Dumating ang isang panahon na sinalot ang buong nayon ng dagsaang mga maiilap na daga na sumisira sa imbakan ng palay at nagdudulot ng sakit sa mga tao. Labis na nabahala ang mga magsasaka dahil nauubos ang kanilang ani at walang makapigil sa mabilis na pagdami ng mga peste. Nang makita ni Pusa ang labis na kalungkutan at gutom ng kaniyang mga kababayan, nagpasya siyang gamitin ang kaniyang husay upang tulungan ang nayon.
Gabi-gabi, palihim na nagbabantay si Pusa sa kamalig at paligid ng mga tahanan. Dahil sa kaniyang mahinahong mga yapak at maliksing pagkilos, nahuhuli at naitataboy niya ang mga peste nang walang ingay. Napansin ng isang Diwata ng Kalikasan ang kaniyang busilak na puso at ang sakripisyong ibinibigay niya nang walang hinihintay na kapalit.
Isang gabi, habang buong tapang na binabantayan ni Pusa ang huling imbakan ng butil, nagpakita ang mahiwagang diwata na may dalang liwanag. Sinabi ng diwata, "Pusa, nakita ko ang iyong kabutihan at katapatan sa pagtatanggol sa iyong mga kanayon. Upang maging ganap ang iyong kakayahang magbantay magpakailanman, bibigyan kita ng isang bagong anyo na magiging katuwang ng tao sa lahat ng panahon."
Sa isang iglap, binalot ng marahang liwanag si Pusa at nagbago ang kaniyang anyo tungo sa isang maliit, mabalahibo, at marikit na hayop na may matatalas na kuko at malambot na talampakan. Pagkagising ng mga taganayon kinaumagahan, namangha sila sa kakaibang nilalang na mahimbing na natutulog sa tabi ng mga nailigtas na sako ng palay, habang tuluyan nang naglaho ang mga peste sa paligid.
Ito ang pinagmulan ng tanyag na kuwento na kilala ng marami bilang ang alamat ng pusa. Ipinagdiwang ng mga taganayon ang pagdating ng mabait na hayop na nagligtas sa kanila, at binigyan nila ito ng pagmamahal at tahanan. Ang magandang salaysay na ito ay kabilang sa koleksyong ang alamat ng pusa (10) na madalas ipasa sa mga kabataan upang ipaalala ang halaga ng malasakit.
Mula noon, pinangalanan ng mga tao ang nilalang na "pusa" bilang pag-alaala sa batang nagligtas sa kanilang pamayanan. Hanggang sa kasalukuyan, nananatiling tapat na bantay ng mga tahanan ang mga pusa laban sa mga daga at peste, habang nagbibigay ng saya at lambing sa bawat pamilyang kumakalinga sa kanila.