Noong unang panahon sa isang payapang nayon, may isang batang babae na ubod ng likot at katigasan ng ulo na nagngangalang Maya (kung minsan ay tinatawag ding Rita o Maria sa lumang alamat ng maya). Mahilig siyang magtatalon at maglaro maghapon, subalit tuwing uutusan ng kanyang ina ay agad siyang umiiwas at nagtatago dahil sa katamaran.
Isang mainit na hapon, matapos ang mahabang oras ng paglalaro, umuwi si Maya na gutom na gutom. Nadatnan niya ang kanyang masipag na ina sa bakuran na abalang nagbabayo ng palay upang gawing bigas. Sa halip na tulungan ang ina, naupo lamang ang bata at pinanood ito habang naghihintay ng pagkakataong makakain nang hindi naghihirap.
Nang makatapos magbayo ang ina ng isang salop ng mapuputing bigas, inilagay muna ito sa isang malaking lalagyan o baluyot at tinakpan ng bilao. Madalas paalalahanan ng ina ang anak na bawal kainin ang hilaw na bigas at kailangang isaing muna, ngunit hindi nakinig ang batang malikot.
Nang lumingon at lumayo sandali ang ina upang kumuha pa ng palay, mabilis na lumapit si Maya sa imbakan. Buong kasakiman niyang inangat ang bilao at nagtago sa loob upang doon magpakabusog nang lingid sa kaalaman ng magulang. Dahil sa bilis ng pangyayari, nahulog muli ang bilao at tuluyan siyang natakpan sa loob nang hindi namamalayan ng ina.
Pagbalik ng ina, tapos na siyang magbayo kaya tinawag niya si Maya upang magpatulong sa pagliligpit at pagsasaing. Makailang ulit siyang sumigaw, ngunit walang sumasagot. Hinanap niya ang anak sa bakuran, sa ilalim ng bahay, at sa mga karaniwang taguan nito ngunit bigo siyang matagpuan ang bata.
Nang magpasiya ang ina na ilipat ang lalagyan ng bigas upang simulan na ang pagsasaing, iniangat niya ang bilaong takip. Laking gulat niya nang biglang may lumipad palabas na isang napakaliit na ibon na may mamula-mulang balahibo. Ang munting ibon ay patalon-talon sa paligid, may mabining huni, at walang humpay na tumutuka ng mga butil ng bigas bago lumipad sa malapit na sanga.
Labis na napaiyak at nangulila ang ina nang mapagtanto niyang ang munting nilalang na iyon ay ang kanyang anak na nagbagong-anyo dahil sa pagsuway at katakawan. Mula noon, ang munting nilikha na madalas nating makita sa palayan at bakuran ay tinawag ng mga tao na ibong maya, hango sa alamat ng ibong maya na nagpapaalala sa kwento ng batang si Maya.