Noong unang panahon, bago pa man naitatag ang malalaking bayan, may dalawang pusong pinagtagpo ng tadhana—ang mabait at marilag na si Paz at ang masipag na binatang si Makisig. Mula pagkabata ay matalik na silang magkaibigan hanggang sa sumibol ang isang wagas at malalim na pagmamahalan sa pagitan nila.
Subalit sinubok ng kapalaran ang kanilang sumpaan. Kinailangang maglingkod at mag-alaga ni Paz sa mayamang kamag-anak na si Don Gaston na noon ay may malubhang karamdaman. Dahil sa tungkulin at mga hadlang ng pamilya, matagal na panahong hindi nakasama ni Paz ang kanyang iniibig na binata.
Kahit magkalayo, tapat pa rin ang kanilang damdamin. Sa paglipas ng panahon, madalas nilang pagmasdan ang dalisdis ng magkatapat na burol sa ilalim ng liwanag ng buwan habang umaasang muling magtatagpo. Ang pananabik at luha ng dalawang nag-iibigan ay sumasabay sa hanging umiihip sa buong kapatagan.
Nang pumanaw si Don Gaston, pinarangalan nito ang katapatan at kabutihan ni Paz sa pamamagitan ng pag-iwan ng sapat na biyaya upang maging malaya na siyang makapamuhay. Kaagad na hinanap ni Paz si Makisig, at sa wakas ay muling nagyakap ang dalawang naghihintay na puso.
Upang ipagdiwang ang kanilang wagas na pagsasama, madalas silang mamangka sa malamig at malinaw na anyong tubig na bumukal sa pagitan ng mga burol. Sa bawat paglalayag, buong paggiliw na sumisigaw si Makisig ng "Paz, ilog! Paz, ilog!" upang tawagin ang pansin ng kanyang kabiyak at ialay ang ganda ng kalikasan sa kaniya.
Kalaunan, ang matamis na tawag nina Paz at Makisig ay naging bukambibig ng mga katutubong naninirahan sa paligid. Mula sa pinagsamang tawag na "Paz" at "Makisig," at ang madalas marinig na "Paz, ilog," unti-unting tinawag ng mga tao ang tubig bilang Ilog Pasig. Ito ang dahilan kung bakit ang alamat ng ilog pasig at ang makulay na alamat ng pasig ay kinikilalang sagisag ng walang maliw na pag-ibig at pag-asa sa kabila ng anumang paghihiwalay.