Noong unang panahon sa payapang Kaharian ng Berbanya, pinamumunuan ito ng mabuting si Haring Fernando kasama ang kaniyang kabiyak na si Reyna Valeriana. Sila ay biniyayaan ng tatlong makikisig na anak: sina Don Pedro na panganay, Don Diego na pangalawa, at ang bunsong si Don Juan. Isang gabi, nagkaroon ng masamang panaginip ang hari tungkol sa kapahamakan ng kaniyang bunsong anak, dahilan upang siya ay dapuan ng malubhang karamdaman na hindi magamot ng sinumang karaniwang manggagamot.
Dumating ang isang matalinong manggagamot sa palasyo at ipinaalam ang tanging lunas: ang pitong himig ng mahiwagang Ibong Adarna na nananahan sa Bundok Tabor, dumadapo sa kumikinang na puno ng Piedras Platas. Unang naglakbay ang panganay na si Don Pedro upang hanapin ang ibon. Nang marating niya ang Piedras Platas, nakatulog siya dahil sa napakatamis at pampahimbing na awit ng Adarna, at nang maiputan siya nito bago matulog ang ibon, siya ay agad na naging bato.
Sumunod na ipinadala si Don Diego upang hanapin ang nawawalang kapatid at hulihin ang ibon. Subalit katulad ng sinapit ng kaniyang kuya, nahalina rin si Don Diego sa malalamyos na tono ng Adarna kaya siya nakatulog nang mahimbing sa ilalim ng puno. Nang maiputan din siya ng ibon, naging isa pa itong batong katabi ng kaniyang kapatid.
Kahit mabigat sa kalooban ng hari, pinahintulutan din si Don Juan na maglakbay upang hanapin ang Ibong Adarna at ang kaniyang mga kapatid. Sa daan patungo sa kabundukan, nakasalubong ni Don Juan ang isang matandang pulubi na may sakit at gutom na gutom. Bukal sa loob na ibinigay ng mabait na prinsipe ang kaniyang huling piraso ng tinapay upang tulungan ang nangangailangan.
Bilang ganti sa kaniyang busilak na puso, tinulungan ng matanda—na isa palang banal na ermitanyo—si Don Juan at ibinunyag ang lihim ng ibon. Binigyan niya ang prinsipe ng labaha, pitong piraso ng dayap o kalamansi, gintong sintas na panali, at isang bote ng agwa bendita. Itinuro ng ermitanyo na sa bawat pagpapalit ng awit at kulay ng ibon, kailangan niyang hiwain ang kaniyang palad at patakan ito ng dayap upang manatiling gising sa gitna ng hapdi.
Nang sumapit ang gabi sa Piedras Platas, ginawa ni Don Juan ang lahat ng tagubilin ng matanda. Tiniis niya ang kirot sa bawat awit upang hindi makatulog, maingat na umiwas sa dumi ng ibon, at nang tuluyang makatulog ang Adarna ay marahan itong tinalian ng gintong sintas. Pagkatapos, winisikan niya ng agwa bendita ang mga bato sa ilalim ng puno, at agad na nanumbalik sa pagiging tao sina Don Pedro at Don Diego.
Bagaman nagkaroon ng inggit at pagsubok sa pagitan ng magkakapatid, napagtagumpayan pa rin ni Don Juan ang pag-uwi ng lunas sa Berbanya. Sa harap ng buong kaharian, umawit ang mahiwagang Adarna ng kaniyang pinakamalambing at makapangyarihang himig, dahilan upang tuluyang maglaho ang karamdaman ni Haring Fernando at manumbalik ang sigla at kapayapaan sa buong kaharian.