Noong unang panahon, may isang maunlad at mapayapang pamayanan sa tabing-ilog ng Kalumpang na tinatawag na balangay ng Kumintang. Pinamumunuan ito ng isang matalino at iginagalang na pinuno na nagngangalang Gat Pulintan. Sagana ang kanilang lupain sa pananim, mayabong ang mga kagubatan, at masayahin ang mga mamamayan na madalas marinig na umaawit ng kanilang katutubong himig.
May angking kagandahan at kabaitan naman ang nag-iisang anak ni Gat Pulintan na si Marikit. Maraming magigiting na binata ang nagnanais bumihag sa kanyang puso, subalit ang kanyang tanging iniibig ay si Batumbakal, isang matapang at tapat na mandirigma mula sa kalapit na pamayanan sa Lawa ng Taal. Kapwa pinagpala at tapat sa isa't isa ang magkasintahan.
Isang araw, dumaong sa baybayin ang mga dayuhang Kastila sa pamumuno nina Kapitan Cortes at Padre Selga. Nais nilang sakupin ang balangay at pasukuin ang mga katutubo sa kapangyarihan ng dayuhang hari. Magalang ngunit buong-tatag na tumanggi si Gat Pulintan dahil malaya at payapa ang kanyang mga nasasakupan.
Nang makita ni Kapitan Cortes si Marikit, labis itong nabighani at nag-alok ng kayamanan at kapangyarihan kapalit ng kanyang pag-ibig. Subalit buong-loob na tumanggi ang dalaga at sinabing nakalaan na ang kanyang puso kay Batumbakal. Sa tindi ng galit at pagkabigo ng kapitan, nagbanta siyang sasalakayin ng kanyang mga armadong kawal ang buong pamayanan upang bihagin si Marikit at lupigin ang Kumintang.
Agad na nagpulong sina Gat Pulintan at Batumbakal upang paghandaan ang nagbabantang digmaan. Napansin nila ang kasaganaan ng mga dambuhala at matitibay na troso o punong kung tawagin ay "batang" sa tabi ng ilog at kagubatan. Naisip nilang gumawa ng matatag na pader at moog gamit ang mga troso ng batang upang hindi makapasok ang mga kaaway.
Nang sumapit ang araw ng paglusob, sinubukan ng mga banyagang sundalo na pasukin ang pamayanan, ngunit hindi nila matibag ang matitibay na moog na yari sa mga batang. Kasabay nito, buong-tapang na nagtanggol sina Batumbakal at ang mga katutubong mamamana gamit ang kanilang mga busog at palaso. Hindi kinaya ng mga dayuhan ang pagkakaisa ng mga mamamayan kaya napilitan silang umurong at lumikas palayo.
Nagdiwang ang buong balangay dahil sa nakamit na tagumpay at kalayaan. Bilang parangal sa kanilang pag-iibigan at sa kagitingan ng mandirigma, ipinagdiwang din ang kasal nina Batumbakal at Marikit. Bilang pagpupugay sa matitibay na punong nagligtas sa kanila, pinalitan nila ang pangalan ng pook at tinawag itong "Batangan," na nangangahulugang pook na sagana sa mga troso ng batang.
Sa paglipas ng panahon, ang salitang Batangan ay naging tanyag at unti-unting tinawag ng mga tao bilang Batangas. Dito nag-ugat ang tanyag na tapang at tatag ng loob ng mga mamamayan ng lalawigan, na hango sa makasaysayang pamana ng kanilang mga ninuno.