Noong unang panahon, matapos likhain ni Bathala ang daigdig, nilalang Niya ang unang lalaking nagngangalang Bugso. Lahat ng kagandahan ng kalikasan, sariwang pagkain, at malilinaw na batis ay malayang natatamasa ni Bugso sa kanyang tinitirahang paraiso. Sa kabila ng mga biyaya, nakadama siya ng labis na kalungkutan dahil nag-iisa lamang siya sa malawak na lupain.
Nakinig si Bathala sa kanyang daing at nilikha para sa kanya ang isang kabiyak na nagngangalang Luning, isang marilag na dilag na may pusong busilak. Hindi nagtagal ay biniyayaan sila ng tatlong malulusog na supling. Naging masaya ang kanilang tahanan at sagana ang kanilang pamumuhay sa piling ng isa't isa, ngunit unti-unting nanumbalik ang pagkainip sa puso ni Bugso.
Sa halip na magpasalamat, nagsimulang magreklamo si Bugso sa paulit-ulit na takbo ng kanyang buhay sa lupa. Nagsawa siya sa panonood sa mga hayop at halaman, at ninais niyang makatuklas ng higit pa sa kayang ialok ng lupa. Nagsimula siyang tumingala sa bughaw na kalangitan at ninais na pati ang himpapawid ay kanyang marating at mapuntahan.
"O Bathala, hindi na sapat sa akin ang mundong ito," panaghoy ni Bugso. "Nais kong magkaroon ng malalapad na pakpak upang malipad ang buong himpapawid at maabot ang iyong kinalalagyan sa langit." Pinaalalahanan siya ng Maykapal na maging kontento sa kanyang pamilya at sa mga biyayang nasa kanyang harapan, ngunit naging matigas ang puso ni Bugso.
Dahil sa kanyang matinding kahilingan, binigyan siya ni Bathala ng isang pagsubok at pagpipilian: ang manatili sa piling ng kanyang pamilya at mga biyaya sa lupa, o ang hangaring abutin ang kalangitan nang mag-isa. Walang pag-aalinlangang pinili ni Bugso ang kalangitan. Dito natupad ang hiling ni Bugso, subalit kalakip nito ang malaking kaparusahan.
Unti-unting nagbago ang anyo ni Bugso kung saan ang kanyang mga bisig ay tinubuan ng makakapal at matitibay na balahibo, ang kanyang mga kuko ay naging matutulis, at ang kanyang mukha ay naging anyong ibon. Binigyan siya ng malalapad na pakpak at matalas na paningin, ngunit tuluyan nang naputol ang kanyang ugnayan bilang tao sa kanyang asawa at mga anak.
Ibinuka ng bagong nilalang ang kanyang mga pakpak at mabilis na pumailanlang sa itaas. Lumipad siya nang buong lakas upang hanapin ang dulo ng langit, subalit kahit anong taas ng kanyang marating, nananatili itong malayo at hindi maabot. Doon niya napagtanto na ang kanyang labis na paghahangad ay nagdulot sa kanya ng walang katapusang paglipad at matinding kalungkutan.
Mula noon, ang ibong ito na may matayog na lipad at matalim na paningin ay tinawag na agila. Ito ang alamat ng agila full story na nagpapaliwanag kung bakit ang agila ay palaging lumilipad nang napakataas sa himpapawid—patuloy na naghahanap sa langit na kanyang piniling habulin kapalit ng tahimik at masayang buhay.